Hepgor gwe-lywio

Gwefan newydd yw hon – bydd eich adborth yn ein helpu i wella.

Gostyngiadau Treth y Cyngor

Os taw chi yw'r unig oedolyn (dros 18 oed) sy'n byw yn eich cartref, gallwch hawlio gostyngiad person sengl o 25%.

Mae'r gostyngiad yn cael ei wobrwyo ar eich prif gartref ac nid ar ail gartrefi.

 Ni fydd gennych yr hawl i ostyngiad os bydd rhywun wedi gadael eich cartref am gyfnod byr, neu os yw'n bwriadu dychwelyd yn y dyfodol.

Gwneud cais

Os oes rhywun wedi symud allan, mae angen i ni:

  • ei gyfeiriad newydd a'r
  • dyddiad y symudodd allan.

Os eich amgylchiadau'n newid

Os cewch ostyngiad, rhaid i chi roi gwybod i Is-adran Treth y Cyngor os bydd eich amgylchiadau'n newid ac os nad ydych yn gymwys i'w dderbyn mwyach.

Pwy all wneud cais?

Efallai y gallwch gael gostyngiad ar eich bil treth y cyngor os oes gennych chi, neu oedolyn neu blentyn sy'n byw gyda chi, anabledd parhaol.

I fod yn gymwys am ostyngiad, mae'n rhaid bod gan eich cartref o leiaf un o'r canlynol:

  •  Ystafell sydd wedi'i haddasu ar gyfer y person anabl. Er enghraifft, ystafell sy'n cael ei defnyddio i gadw cyfarpar dialysis neu ar gyfer therapi. (Nid yw hyn yn berthnasol i ystafell ar y llawr gwaelod sydd wedi cael ei thrawsnewid yn ystafell wely.)
  • Ail ystafell ymolchi neu gegin y mae ei hangen ar y person anabl. (Mae'n rhaid bod cyfleusterau llawn, e.e. bath neu gawod, toiled a basn gan y ddwy ystafell)
  • Addasiadau at ddefnydd cadair olwyn dan do, er enghraifft ehangu fframiau drysau, tynnu waliau ar gyfer y gadair olwyn.

Gallai fod angen i ni ymweld â'ch eiddo i gadarnhau ei fod yn bodloni'r meini prawf angenrheidiol.

Gwneud cais

I wneud cais am ostyngiad pobl anabl gwnewch gais ar-lein

Gallwn gynnig gostyngiad 25% os oes pawb ond un o'r oedolion sy'n byw yn yr eiddo yn fyfyrwyr

Gallwch chi eu cael eithriad 100% os myfyrwyr yn unig sy'n byw yn yr eiddo.

Er mwyn cael eich ystyried fel myfyriwr llawn amser rhaid:

  • I chi fod yn ymgymryd â chwrs addysg uwch amser llawn mewn sefydliad addysgol a ragnodir (megis coleg neu brifysgol)
    I'r cwrs a gynhelir bara am gyfnod o 24 wythnos fesul blwyddyn academaidd.
  • I'r cwrs ofyn am 21 awr yr wythnos o astudio (mae hyn yn cynnwys cyfnodau o  astudio, sesiynau tiwtora neu brofiad gwaith)

NEU

Gallwch hefyd gael eich ystyried fel myfyriwr os ydych chi:

  • Dan 20 mlwydd oed ac yn astudio am gwrs addysg cymhwysol, nad yw'n addysg uwch (e.e. Safon Uwch).
  • Nyrs dan hyfforddiant Annwyl Rheolwr Parcio Gweithredol,
  • Wedi eich penodi fel cynorthwy-ydd iaith dramor mewn ysgol neu goleg ym Mhrydain Fawr sydd wedi'i gofrestru gyda'r Swyddfa Ganolog ar gyfer Ymweliadau Addysgol ac Ymweliadau Cyfnewid.
  • Ymgymryd â chwrs gohebol e.e. gyda’r Brifysgol Agored. (Er mwyn bod yn gymwys, mae 120 o bwyntiau astudio yn gyfwerth â blwyddyn academaidd lawn ac mae’n rhaid i hyn gael ei ardystio gan y Brifysgol).

Gwneud cais

Person (dros 18 oed) sy'n cael ei gadarnhau gan feddyg i gael nam meddyliol difrifol ac mae ganddo hawl i un o'r budd-daliadau cymwys. Y budd-daliadau cymhwyso yw:

  • Budd-dal Anabledd
  • Lwfans Anabledd Difrifol
  • Atodiad i'r Anghyflogadwy
  • Lwfans Gweithio i'r Anabl
  • Cyfradd uwch neu ganolig elfen gofal y Lwfans Byw i'r Anabl
  • Taliadau Annibyniaeth Bersonol (TAP)
  • Lwfans Gweini
  • Lwfans Gweini Cyson
  • Budd-dal Analluogrwydd o dan Adran 30A neu adrannau 40 a 41 Deddf Nawdd Cymdeithasol (Cyfraniadau a Budd-daliadau) 1992
  • Pensiwn anabledd cynyddol ar gyfer gweini cyson
  • Cymhorthdal incwm sy'n cynnwys premiwm anabledd
  • Credyd Cynhwysol (mewn amgylchiadau pan fo cyfyngiad ar allu person i weithio a/neu i wneud gweithgaredd yn gysylltiedig â gwaith)
  • Taliadau Annibyniaeth Lluoedd Arfog

Tystiolaeth ofynnol

Er mwyn dyfarnu'r gostyngiad, mae angen y canlynol arnom:

  • Cadarnhad o nifer yr oedolion sy'n byw yn yr eiddo,
  • Enw a dyddiad geni'r person y credir bod ganddo/i nam meddyliol difrifol,
  • Enw a chyfeiriad y meddyg,
  • Manylion unrhyw fudd-daliadau cymhwyso y mae'n eu derbyn. Gall hyn fod naill ai'n gopi o'i lyfr talu neu lythyr swyddogol ac mae'n rhaid iddo ddangos enw'r person, y math o fudd-dal, dyddiad ei ddyfarnu a'r swm.

Faint o ostyngiad?

Gallai fod gennych hawl i:

  • Gostyngiad o 25% os yw eiddo yn gartref i berson neu bersonau (dros 18 oed) sydd â nam meddyliol difrifol ac un oedolyn arall sy'n heb nam;
  • Eithriad 100% lle mae eiddo'n gartref i berson neu bobl sydd â nam meddyliol difrifol yn unig.

Gwneud cais

Dylech nodi y codir treth gyngor o 100% ar eiddo gwag.

O 1 Ebrill 2025, bydd 100% o dâl Treth y Cyngor ychwanegol ar:

  • eiddo gwag hirdymor
  • ail gartrefi

Mae hyn ar ben y bil Treth y Cyngor arferol, sy'n golygu cyfanswm tâl o 200%.


Mae ail gartref yn cynnwys anheddau wedi’u dodrefnu on nad oes neb yn byw ynddynt. Gall perthyn i un o ddau ddosbarth:

Dosbarth A

Mae hyn yn berthnasol i ail gartref lle galwedigaeth yn cael ei wahardd gan y gyfraith am gyfnod parhaus oo leiaf 28 diwrnod mewn blwyddyn yr berthnasol , e.e.cartref gwyliau neu chalet OBC yn amodol ar amod cynllunio sy'n cyfyngu ar hyd y flwyddyn deiliadaeth. Rhaid i chi dalu Treth y Cyngor llawn ar eiddo mewn Castell-nedd Port Talbot.

Dosbarth B

Mae hyn yn berthnasol i ail gartref lle nad gydol y flwyddyn galwedigaeth yn cael ei wahardd gan y gyfraith neu gyfyngu gan amod cynllunio.

Gallwch gael eich ystyried fel gofalwr at ddiben Treth y Cyngor os ydych yn gyflogedig i ddarparu gofal neu os ydych yn darparu gofal ar sail wirfoddol.      

Gofalwr Cyflogedig 

  • Meini prawf:   I'w ystyried fel gofalwr cyflogedig am ddibenion Treth y Cyngor, rhaid i chi fod yn:                
    1. Preswylydd yn yr un eiddo â'r person yr ydych yn gofalu amdano a bod eich llety'n cael ei ddarparu ganddynt
    2.  A gyflogir i roi’r gofal hwn ac rydych wedi cael eich cyflwyno trwy elusen neu   awdurdod lleol
    3. Ennill incwm heb fod yn fwy na £ 44.00 yr wythnos
    4. Bod yn gyflogedig am o leiaf 24 awr yr wythnos

Gofalwyr Gwirfoddol

  • Meini Prawf: I'w ystyried fel gofalwr gwirfoddol at ddibenion y Dreth Gyngor mae'n rhaid i chi fod yn:
    • Preswylydd yn yr un eiddo â'r person yr ydych yn darparu gofal i
    • Ni all y person sy'n derbyn gofal fod yn briod, partner neu blentyn o dan 18 oed.
    • Rhaid i chi ddarparu o leiaf 35 awr o ofal bob wythnos
      • Lwfans Gweini ar unrhyw gyfradd
      • Y gyfradd ganol neu uchaf o’r elfen ofal Lwfans Byw i'r Anabl
      • Y gyfradd uchaf o Lwfans Gweini Cyson
      • Yr elfen byw bob dydd o Taliad Annibyniaeth Bersonol (PIP)
      • Taliad Annibyniaeth y Lluoedd Arfog
  • Meini prawf: Pobl 18 neu 19 oed yr ydych yn derbyn budd-dal plant ar eu cyfer.
  • Gofynion: Cadarnhad o nifer yr oedolion sy'n byw yn yr eiddo, ynghyd â phrawf o fudd-dal plant.
  • Meini prawf: Person sy'n cael ei gadw gan orchymyn llys, er enghraifft mewn carchar neu ysbyty. Nid yw hyn yn cynnwys cadw pobl am beidio â thalu dirwyon neu dreth y cyngor.
  • Gofynion: Cadarnhad o nifer yr oedolion sy'n byw yn yr eiddo a bod y person wedi cael ei gadw. Dylai hyn gynnwys dyddiad cadw'r person, dyddiad disgwyiedig ei ryddhau, enw'r sefydliad ac unrhyw sylwadau perthnasol. Os oes rhywun arall yn ymdrin â materion y person hwn, rhowch ei enw a'i gyfeiriad.

Hyfforddeion ifanc

Meini prawf: Person sydd dan 25 oed ac sy'n hyfforddi dan drefniad hyfforddiant ieuenctid.

Gofynion:

  • cadarnhad o nifer yr oedolion sy'n byw yn yr eiddo
  • enw 
  • dyddiad geni'r hyfforddai,
  • cadarnhad o'r cwrs sy'n cael ei astudio.

Dylai hwn ddod o ffynhonnell swyddogol, ar bapur pennawd.

Prentisiaid

Meini prawf: Rhaid i brentis fodloni POB UN o'r meini prawf canlynol:

  • Wedi'i gyflogi at ddiben dysgu crefft, busnes, proffesiwn, swyddfa, cyflogaeth neu alwedigaeth
  • Yn dilyn rhaglen hyfforddiant a fydd yn arwain at gymhwyster wedi'i achredu gan yr Awdurdod Cymwysterau a Chwricwlwm
  • Yn derbyn cyflog a/neu lwfans nad yw'n fwy na £195.00 yr wythnos

Gofynion:

  • cadarnhad o nifer yr oedolion sy'n byw yn yr eiddo
  • manylion cyflogaeth a chyflog y person. Dylai hyn gynnwys enw a chyfeiriad y cyflogwr, enw'r rhaglen hyfforddiant a'r cymhwyster dilynol, dyddiadau'r cwrs a'r cyflog. Dylai'r ddogfennaeth gael ei darparu gan y cyflogwr ar bapur â phennawd.

Pobl ifanc dan 20 oed sydd wedi gadael yr ysgol yn ddiweddar

  • Meini prawf: Pobl dan 20 oed a adawodd yr ysgol neu'r coleg rhwng 1 Mai a 31 Hydref, wedi cwblhau cwrs addysg cymhwyso yn yr un flwyddyn.
  • Gofynion: Cadarnhad o nifer yr oedolion sy'n byw yn yr eiddo ynghyd â thystysgrif myfyriwr neu lythyr (ar bapur pennawd) gan yr ysgol neu'r coleg sy'n cadarnhau'r astudiaethau. Mae'n rhaid i'r rhain gadarnhau:
    1. Enw'r myfyriwr
    2. Dyddiad geni
    3. Enw a lefel y cwrs
    4. Dyddiad dechrau a diwedd y cwrs

Myfyrwyr dan 20 oed

  • Meini prawf: Pobl dan 20 oed sy'n astudio am gwrs addysg cymhwyso nad yw'n addysg uwch (e.e. Safon Uwch).
  • Gofynion: Cadarnhad o nifer yr oedolion sy'n byw yn yr eiddo ynghyd â thystysgrif myfyriwr neu lythyr (ar bapur pennawd) gan yr ysgol neu'r coleg sy'n cadarnhau'r astudiaethau. Mae'n rhaid i'r rhain gadarnhau:
    1. Enw'r myfyriwr
    2. Dyddiad geni
    3. Enw a lefel y cwrs
    4. Dyddiad dechrau a diwedd y cwrs

Myfyrwyr nyrsio

  • Meini prawf: Mae nyrsys sy'n astudio cwrs addysg amser llawn mewn coleg neu brifysgol neu gwrs a fydd yn arwain at gael eu cofrestru o dan Ddeddf Nyrsys, Bydwragedd ac Ymwelwyr Iechyd 1979.
  • Gofynion: Cadarnhad o nifer yr oedolion sy'n byw yn yr eiddo ynghyd â thystysgrif myfyriwr neu lythyr (ar bapur pennawd) gan yr ysgol neu'r coleg sy'n cadarnhau'r astudiaethau. Mae'n rhaid i'r rhain gadarnhau:
    1. Enw'r myfyriwr
    2. Dyddiad geni
    3. Enw a lefel y cwrs
    4. Dyddiad dechrau a diwedd y cwrs
    5. Oriau astudio sy'n ofynnol

Cynorthwywyr iaith dramor

  • Meini prawf: Person wedi'i benodi'n gynorthwy-ydd iaith dramor mewn ysgol neu goleg ym Mhrydiant Fawr sydd wedi'i gofrestru gyda'r Central Bureau for Educational Visits and Exchanges.
  • Gofynion: Cadarnhad o nifer yr oedolion sy'n byw yn yr eiddo ynghyd â:
    1. Prawf cofrestriad gyda'r Central Bureau for Educational Visits and Exchanges.
    2. Prawf penodiad yn gynorthwy-ydd iaith dramor mewn ysgol neu sefydliad addysgol arall

Cleifion ysbyty

  • Meini prawf: Bydd person sy'n byw mewn ysbyty'n barhaol neu gan mwyaf yn cael ei ddiystyru mewn perthynas â'r ysbyty hwnnw. Nid yw rhywun sydd yn yr ysbyty ond yn dychwelyd adref yn bodloni'r meini prawf.
  • Gofynion: Cadarnhad ysgrifenedig gan yr ysbyty o enw a dyddiad geni'r person a'i fod yn byw yno er mwyn derbyn triniaeth feddygol.

Preswylwyr cartref nyrsio/gofal neu hostel sy'n darparu gofal

  • Meini prawf: Bydd person sy'n byw mewn cartref gofal, ysbyty annibynnol neu hostel, yn barhaol neu gan mwyaf, yn cael ei ddisytyru mewn perthynas â'r annedd honno.
  • Gofynion: Cadarnhad ysgrifenedig gan y cartref, yr ysbyty neu'r hostel o enw a dyddiad geni y preswylydd a'i fod yno er mwyn derbyn gofal neu driniaeth.

Cymuned grefyddol

  • Meini prawf: Aelodau o gymuned grefyddol lle gweddïo, myfyrio, addysg a/neu roi cymorth i'r rhai sy'n dioddef yw'r prif weithgareddau. Ni all fod gan y person unrhyw incwm na chyfalaf o'i eiddo ei hun a dylai fod yn ddibynnol ar y gymuned am ei anghenion materol.
  • Gofynion: Cadarnhad o nifer yr oedolion sy'n byw yn yr eiddo, enw a manylion y gymuned grefyddol a manylion unrhyw incwm a chyfalaf sydd gan yr unigolyn.

Hosteli/llochesi nos

  • Meini prawf: Bydd rhywun sy'n byw yn unig neu gan mwyaf mewn llety megis cartref neu loches nos a ddarperir gan amlaf mewn unedau nad ydynt yn hunangynhwysol yn cael ei ddiystyru o ran yr annedd honno.
  • Gofynion: Cadarnhad ysgrifenedig gan yr hostel o enwau a dyddiadau geni'r bobl sy'n byw yn y llety a ddarperir ganddo.

Efallai fod hawl gennych i ostyngiad os ydych yn gymwys o dan un o'r categorïau canlynol:

  • Aelod o'r pencadlys rhyngwladol neu gorff amddiffyn, fel y rhagnodir yn y Pencadlysoedd Rhyngwladol a Chyrff Amddiffyn 1964
  • Unigolyn sydd ag fraint Diplomydd, y Gymanwlad neu Consylaidd neu imiwnedd nad yw'n Dinesydd Prydeinig. 
  • Aelod neu ddibynnydd nad ydynt yn Brydeinig ac yn aelod o luoedd sy'n ymweld.

Gwneud cais

E-bostiwch council.tax@npt.gov.uk